الشيخ أبو الفتوح الرازي
145
روض الجنان وروح الجنان في تفسير القرآن ( فارسي )
گفتند : نگزينيم تو را بر آنچه به ما آمد از حجّتها و آن كه آفريد ما را ، حكم كن آنچه تو خواهى كرد تو حكم كنى در اين زندگانى دنيا . ما ايمان آورديم به خداى ما تا بيامرزد گناهان ما و آنچه تو اكراه كردهاى ما را بر آن از جادوى و خداى بهتر و باقيتر است . قوله تعالى : * ( رَبِّ اشْرَحْ لِي صَدْرِي ) * ، موسى - عليه السّلام - عند آن حال كه او را گفتند : تو را به فرعون بايد رفتن به رسالت ، گفت : بار خداى من و پروردگار من ! دل من روشن گردان و اين دلتنگى از من ببر . و شرح الكلام بسطه و كشف المعنى فيه ، و تفسيرى كه مخالفان دادند در شرح صدر كه ( 1 ) مراد سينه شكافتن است و دل شكافتن ، چنان كه در حقّ رسول - عليه السّلام - گفتند فى قوله : أَ لَمْ نَشْرَحْ لَكَ صَدْرَكَ ( 2 ) ، باطل است به اين آيت ، براى آن كه موسى - عليه السّلام - از خداى اين بخواست و خداى تعالى او را بداد ، فى قوله : . . . * ( قَدْ أُوتِيتَ سُؤْلَكَ يا مُوسى ) * ( 3 ) ، مرادت بداديم اى موسى . چون شرح صدر در حقّ موسى هست و معنى سينه شكافتن و دل شستن ( 4 ) نه ، اولى و احرى كه در حقّ رسول ما چون ( 5 ) باشد ، معنى اين بود نه آن كه ايشان گفتند ، چه پيغامبر ما - عليه السّلام - از موسى و از جملهء پيغامبران به بود . پس موسى - عليه السّلام - گفت : بار خدايا ! دلها به فرمان تو است ، اين دلتنگى و گرفتگى از من بردار و كارم سهل گردان ، يعنى رسالتى كه مرا فرمودى بر من آسان كن . * ( وَاحْلُلْ عُقْدَةً مِنْ لِسانِي ) * ، و بند از زبان من برگشاى تا سخن من بدانند مردمان . و گفتند : در زبان موسى - عليه السّلام - رتّه ( 6 ) اى بود كه بعضى حروف درست
--> ( 1 ) . آب سينه . ( 2 ) . سورهء انشراح ( 94 ) آيهء 1 . ( 3 ) . سورهء طه ( 20 ) آيهء 36 . ( 4 ) . آج ، لب : شكافتن . ( 5 ) . چاپ شعرانى ( 7 / 458 ) : چنين . ( 6 ) . آط : رته .